چه چیزی باعث زانو درد عصبی (عصب باریکش در زانو) می شود و چگونه می توان آن را درمان کرد؟وضعیتی که ساختارهای محیطی بر یک عصب فشار وارد می کنند را عصب باریکش یا تحت فشار می گویند.

این مشکل باعث بروز علائمی در همان قسمتی از بدن می شود که توسط همین عصب اداره می گردد. در این مقاله، علل و درمان عصب باریکش در زانو یا زانو درد عصبی بررسی خواهد شد.

عصب باریکش چیست؟

عصب باریکش، وضعیتی است که در آن عصب تحت فشار زیادی توسط استخوان، بافت یا دیگر ساختارهای اطرافش قرار می گیرد.

این مساله تا حدی به عصب آسیب می زند که دیگر کارکرد درستی نخواهد داشت.

اگرچه این مشکل بیش از همه، مربوط به اعصاب کمر است اما تقریبا هر عصبی در بدن می تواند دچار باریکش شود.

پزشکان به این وضعیت، فشردگی یا به دام افتادگی عصب می گویند.

علت عصب باریکش در زانو (زانو درد عصبی) چیست؟

فقط یک عصب از زانو می گذرد که در معرض خطر فشرده شدن قرار دارد.

این عصب، شاخه ای از عصب سیاتیک است که نازک نی یا پرونئال نامیده می شود.

عصب پرونئال پیش از آن که به قسمت پایینی پا برسد، از محدوده خارجی زانو عبور می کند.

این عصب در پایین زانو، بین استخوان و پوست قرار می گیرد و به همین دلیل در برابر فشردگی توسط هر فشاری که از بیرون به زانو اعمال شود، آسیب پذیر خواهد بود.

آسیب های تکانشی می توانند باعث اعمال فشار از داخل زانو بر عصب پرونئال شوند.

علل متداول زانودرد عصبی شامل موارد زیر می شود:

  • پا روی پا انداختن: اعمال فشار توسط زانوی مخالف در زمانی که یک پا را روی پای دیگر می اندازید، شایع ترین عامل است.
  • چمباتمه زدن به مدت طولانی: این وضعیت باعث اعمال فشار به کناره زانو می شود.
  • شکستگی استخوان: شکستگی استخوان بزرگ تر قسمت پایینی پا (نازک نی یا فیبولا) یا بعضا استخوان کوچک تر (درشت نی یا تیبیا) در نزدیکی زانو، می تواند عصب را به دام اندازد.
  • آسیب رباط زانو: عصب می تواند به سبب خونریزی یا التهاب ناشی از آسیب دیدگی رباط زانو، دچار باریکش شود.
  • گچ گرفتن ساق پا: قسمت بالایی گچ می تواند به این عصب فشار وارد کند.
  • زانوبند: یک زانوبند تنگ یا سفت می تواند عصب پرونئال را تحت فشار قرار دهد.
  • بوت های ساق بلند: زمانی که بالای بوت دقیقا به زیر زانو می رسد، مجالی برای زانو درد عصبی ایجاد می شود.
  • عمل ژنیکولوژی یا شکمی: تجهیزاتی کهدر اغلب جراحی های ژنیکولوژی یا شکمی برای باز نگه داشتن پاها رو به بیرون یا خم کردن زانو مورد استفاده قرار می گیرند،می توانند عصب را تحت فشار قرار دهند.
  • استراحت طولانی مدت در رختخواب: پاها میل به چرخش به سمت بیرون دارند و زانوها نیز در زمان دراز کشیدن خم می شوند؛ فلذا در چنین وضعیتی استراحت می تواند باعث اعمال فشار به عصب زانو شود.
  • جوراب های تنگ تا بالای ران: این جوراب ها طراحی شده اند تا فشار را بر روی پای شما نگه دارند، اما در عین حال می توانند به عصب نیز فشار وارد کنند.
  • تومور و کیست: این دو مورد در صورتی که در داخل یا اطراف عصب وجود داشته باشند، باعث ایجاد فشار می شوند.
  • پیچیدگی عمل زانو: به ندرت پیش می آید که سهوا عصب در عمل تعویض مفصل زانو یا آرتروسکپی، دچار باریکش شود.
عصب باریکش در زانو

علائم و نشانه های زانودرد عصبی چیست؟

عصب پرونئال، هم حس و هم حرکت به سمت قسمت خارجی ساق و قسمت بالایی پا را تامین می کند.

زمانی که این عصب فشرده شود، دچار التهاب شده و در نتیجه باعث بروز علائم زانودرد عصبی می گردد.

معمولا فقط لایه آستری یا میلین اطراف عصب آسیب می بیند. زمانی که خود عصب نیز آسیب ببیند، علائم به همان شکل اما شدیدتر هستند.

ضعفی که توانایی فرد در بالا بردن پاشنه پا به سمت ساق پا را محدود می کند، دورسی فلکسیون نامیده می شود.

این معضل را اغلب پردردسرترین نشانه می دانند که باعث می شود پاشنه پا در هنگام راه رفتن کشیده شود.

توانایی چرخاندن پاشنه پا به سمت بیرون و کشیدن انگشت بزرگ پا نیز در این بیماری تحت تاثیر قرار می گیرد.

دیگر نشانه های عصب باریکش پرونئال، در قسمت خارجی پایین ساق پا و بالای پاشنه پا احساس می شود و شامل این موارد است:

  • کرختی
  • سوزن سوزن شدن و خواب رفتگی
  • سوزش
  • درد
  • فقدان حس

در صورت ابتلا به زانو درد عصبی به مدت دو هفته یا بیشتر، عضلات تحت حمایت این عصب، شروع به تحلیل رفتن می کنند.

علائم می توانند بسته به آنچه بر عصب فشار وارد می کند، دوره ای یا مداوم باشند.

دیگر علت شایع این علائم، عصب باریکش ستون فقرات کمری است.

اگر علت این باشد، احساس درد نیز در ناحیه تحتانی کمر یا کمر و قسمت بیرونی ران نیز وجود دارد.

زانو درد عصبی چگونه تشخیص داده می شود؟

پزشک، سابقه پزشکی را بررسی کرده و آزمایشاتی انجام می دهد تا بتواند علت را شناسایی کرده و بیماری را تشخیص دهد.

عصب داخل زانو در مسیر خود حول قسمت بالایی تیبیا قابل لمس است؛ فلذا پزشک می تواند به آن ضربه بزند.

اگر در پایین پا تیر بکشد، احتمالا فرد به عصب باریکش پرونئال دچار است.

آزمایشاتی که پزشک انجام می دهد، شامل این موارد است:

  • آزمایش اشعه ایکس زانو: هرگونه توده یا شکستگی استخوان را نشان می دهد.
  • ام آر آی زانو: می تواند تشخیص را تایید کرده و توده های داخل عصب و جزئیات شکستگی ها و دیگر معضلات استخوانی را نشان می دهد.
  • نوار عصب و عضله (EMG): فعالیت الکتریکی عضلات را می سنجد.
  • آزمون هدایت عصبی: سرعت سیگنال های عصبی را آزمایش می کند.
زانو درد عصبی در سالمندان
زانو درد عصبی در سالمندان

زانو درد عصبی چگونه درمان می شود؟

ابتدا باید مشکل یا فعالیتی که باعث زانو درد عصبی شده، درمان یا اصلاح شود.

درمان به واسطه کاهش درد و بهبود حرکت حاصل می گردد.

داروهای مسکن بدون نسخه پزشک

هر دارویی که التهاب را کاهش دهد، می تواند این علائم را بهبود بخشد؛ برای مثال ضد التهاب هایی همچون ایبوپروفن و ناپروکسن.

گرما یا یخ

اعمال گرما یا یخ به مدت 15 تا 20 دقیقه در هر نوبت می تواند علائم را قدری التیام بخشد.

اگر حس خود را از دست دادید، باید مراقب باشید که دچار سرمازدگی یا سوختگی در سطح پوست خود نشوید.

یک پک یخ می تواند در صورت وارد آوردن فشار بیش از حد به عصب، وضعیت را بدتر کند.

تزریق کورتیکواستروئید

تزریق کورتیکواستروئید می تواند التهاب را کاهش داده و در نتیجه باعث کم شدن فشار بر روی عصب شود.

بوت طبی (ارتوئیک)

اگر راه رفتن شما به دلیل آن که نمی توانید پای خود را خم کنید تحت تاثیر قرار گرفته، یک بوت طبی می تواند مفید واقع شود.

این بوت، پشتیبانی است که پای شما را در وضعیتی خنثی قرار می دهد و در نتیجه خواهید توانست به طور طبیعی راه بروید.

عمل جراحی

پزشک می تواند برای اصلاح شکستگی، تومور یا دیگر بیماری های تهاجمی ناشی از عصب باریکش، عمل جراحی انجام دهد.

اگر درمان های سنتی جواب ندهد، عملی تحت عنوان جراحی آزادسازی عصب پرونئال برای برداشتن فشار از روی عصب صورت می گیرد.

فیزیوتراپی

اگر عصب برای مدت طولانی تحت فشار باشد، احتمال دارد که به طور دائمی آسیب ببیند. در صورت وقوع چنین حادثه ای، عمل جراحی کارساز نخواهد بود.

در این صورت، فیزیوتراپی می تواند برای تقویت و تمرین راه رفتن موثر باشد.

مدت زمان بهبودی چقدر است؟

اگر رفتار یا وضعیتی که باعث ایجاد زانو درد عصبی شده متوقف یا اصلاح شود، معمولا عصب پرونئال باریکش پس از گذشت چند روز الی چند هفته به خودی خود بهتر خواهد شد.

اگر به عمل جراحی نیاز باشد، علائم باید فورا ناپدید شوند؛ اما بهبودی پس از عمل جراحی حدود 4 ماه طول می کشد.

برای پیشگیری از زانو درد عصبی چه کارهایی می توان انجام داد؟

کارهایی که برای پیشگیری از ابتلا به زانو درد عصبی می توان انجام داد، شامل این موارد می شود:

  • از رفتارها و فعالیت هایی همچون پا روی پا انداختن، چمباتمه زدن مکرر و پوشیدن بوت های تا زانو که باعث ایجاد این مشکل می شوند، اجتناب کنید.
  • اگر گچ یا آتل تنگ است یا باعث کرختی و درد در پای شما می شود، با پزشک خود در میان بگذارید.
  • برای پیشگیری از چرخش پا در مدت استراحت طولانی در رختخواب، از وسایلی که به نرمی پای شما را نگه می دارند، استفاده کنید.
  • در مدت استراحت طولانی در رختخواب به طور مداوم وضعیت خود را تغییر دهید تا از اعمال فشار متوالی بر کناره زانو دوری کنید.

نتیجه گیری

عصب پرونئال که در بخش خارجی زانو امتداد یافته، در صورت فشرده شدن می تواند تحت فشار قرار گیرد.

پا روی پا انداختن، شایع ترین علت این مشکل است اما هرچه در داخل یا خارج از زانو که باعث اعمال فشار بر این عصب شود، می تواند موجب زانودرد عصبی را فراهم کند.

اگر علت زانو درد عصبی از بین رفته باشد، عصب باریکش یا تحت فشار زانو می تواند به خودی خود التیام یابد اما گاهی اوقات برای خلاصی از فشار وارده نیاز به عمل جراحی است.

بیشتر بخوانید: درمان زانو درد ناشی از آسیب دیدگی شدید رباط، استخوان و مفصل زانو

شما می توانید برای معاینه زانو، تشخیص علت زانو درد و شروع درمان های فیزیکی و توانبخشی برای انواع آسیب های زانو از جمله زانو درد عصبی به کلینیک فیزیوتراپی، درمان فیزیکی و توانبخشی یادمان در شهرک غرب مراجعه کنید.

شماره های تماس کلینیک: 02188074196 / 02188088541 / 09397413191

برای اطلاع از آدرس و اطلاعات تماس جهت حضور در کلینیک یا دریافت نوبت غیرحضوری به صفحه تماس با ما مراجعه کنید.

کلینیک فیزیوتراپی و توانبخشی یادمان در شهرک غرب