آیا با کاردرمانی میتوان مشکلات تعادلی و حفظ تعادل بدن را درمان کرد و یا بهبود بخشید؟

تعادل و هماهنگی چیست؟ تعادل، توانایی حفظ موقعیت بدنی کنترل شده در حین انجام کار، اعم از نشستن روی میز، حفظ تعادل در پیاده روی یا بالا رفتن از روی یک لبه است.

برای عملکرد مؤثر در محیط ها و کارها، به توانایی حفظ موقعیت های کنترل شده در هر دو فعالیت استاتیک (ثابت) و پویا (در حال حرکت) نیاز است.

تعادل استاتیک توانایی نگه داشتن موقعیت ثابت با کنترل (به عنوان مثال بازی های “روی یخ”) است. تعادل پویا، توانایی است که در هنگام حرکت درگیر حفظ تعادل هستید (به عنوان مثال حین دویدن یا دوچرخه سواری).

چرا تعادل و حفظ هماهنگی بدن مهم هستند؟

تعادل و هماهنگی مناسب سن، این امکان را به کودک می دهد تا با یک درجه معقول از موفقیت شرکت در مسابقات ورزشی برخوردار شود زیرا این امر به حرکت سیال بدن برای عملکرد مهارت های بدنی کمک می کند (به عنوان مثال حفظ تعادل درراه رفتن روی لبه یا بازی فوتبال).

مشارکت در ورزش در حفظ سلامتی، تنظیمی برای کارهای روزمره و همچنین ایجاد شبکه مردمی در جامعه، در دستیابی به احساس تعلق به جامعه یا اجتماع موثر است.

همچنین به کودکان کمک می کند تا حین عملکرد، حرکات مناسب بدن را کنترل و حفظ کنند که در صورت مؤثر بودن، انرژی مورد نیاز را محدود می کند و در نتیجه خستگی را به حداقل می رساند.

با تعادل خوب و هماهنگی، احتمال آسیب دیدن کمتر می شود زیرا احتمالاً کودک در صورت لزوم حین آسیب دیدن عکس العمل های مناسبی خواهد داشت (مثلاً قرار دادن دست برای محافظت از خود هنگام افتادن از دوچرخه).

تمرینات لازم برای ایجاد تعادل و هماهنگی چیست؟

  • توجه و تمرکز: توانایی حفظ توجه به یک کار خاص برای مدت زمان طولانی به دلیل اینکه قدرت اصلی به چالش کشیده نمی شود.
  • آگاهی از بدن: شناختن قسمت های بدن و درک حرکت بدن در فضا نسبت به سایر اندام و اشیاء برای مثال درمورد محیط یا مهارت کنترل توپ و دوچرخه.
  • ادغام دو جانبه: استفاده از دو دست با هم و یک دست پیشرو: به عنوان مثال برگزاری یک مسابقه تنیس با دست غیر غالب با نگه داشتن دست غالب “کمک” و تثبیت فقط بین اصابت ها.
  • عبور از خط میانی: توانایی عبور از خط تخیلی که از بینی کودک گرفته تا لگن که بدن را به سمت چپ و راست تقسیم می کند، که این نیز بر تسلط دست ها تأثیر می گذارد.
  • هماهنگی چشم و دست: توانایی پردازش اطلاعات دریافت شده از چشم برای کنترل، راهنمایی و هدایت دست ها در انجام یک کار معین مانند نوشتن یا گرفتن توپ است.
  • تسلط بر دست: استفاده مداوم از یک (معمولاً همان) دست برای انجام کارها که برای توسعه مهارت ها ضروری است.
  • قدرت عضلانی: توانایی عضلات برای اعمال نیرو در برابر مقاومت (به عنوان مثال هنگام بالا رفتن از درخت برای فشار یا بالا آمدن).
  • استقامت عضلانی: توانایی یک عضله مفصل یا گروهی از ماهیچه ها برای اعمال مکرر در برابر مقاومت به منظور ایجاد تعامل پایدار در انجام کارهای بدنی.
  • خودتنظیمی: توانایی به دست آوردن، حفظ و تغییر سطح هوشیاری مناسب برای یک کار یا موقعیتی که می تواند توجه به کار را بهتر کند.
  • کنترل موقعیت: توانایی تثبیت بدن و گردن برای فعال کردن هماهنگی اندام ها برای عملکرد کنترل شده.
  • آگاهی از بدن (اختصاصی): اطلاعاتی که مغز از عضلات و مفاصل دریافت می کند تا ما را از موقعیت بدن و حرکت بدن آگاه کند که به نوبه خود باعث می شود مهارت ها به صورت “خودکار” ایجاد شوند.
  • پردازش حسی: پردازش دقیق تحریک حسی در محیط و بدن برای پاسخ سریع و جسمی مناسب به حرکت.
  • حرکات مستقل: توانایی حرکت بازو یا پا در حین نگه داشتن باقی بدن (مثلاً پرتاب توپ روی دست یا شنا آزاد).

چگونه می توان متوجه مشکل کودک در تعادل و هماهنگی شد؟

اگر کودک با تعادل و هماهنگی مشکل داشته باشد، می تواند:

  • به راحتی بیوفتد، غالباً سر می خورد یا نمی تواند تعادل خود را “سریع” حفظ کند.
  • به سختی حرکت کرده و حرکت بدن برایش دشوار است (به عنوان مثال مانند یک “ربات” حرکت می کند).
  • از فعالیت بدنی (مثلاً استفاده از زمین بازی، مشارکت ورزشی) خودداری می کند.
  • دیر رسیدن به نقاط عطف پیشرفت (به عنوان مثال در راه رفتن).
  • برای تسلط بر مهارت های بدنی (مانند دوچرخه سواری، شنا یا بالارفتن از درخت) از همسالان خود کندتر است.
  • در مشارکت ورزشی (به عنوان مثال ورزش تیمی) نسبت به همسالان خود مهارت کمتری دارد.
  • برای حرکت سریع تر فشار بیشتری را متحمل می شود یا فضای شخصی دیگران را بیش از آنچه قصد داشته باشد اشغال می کند.
  • از بازی های بدنی جدید (مثلاً نوسانات) هراس دارد یا از ارتفاعاتی که همسالانشان را خسته نمی کند می ترسد.
  • در حالت ایستاده با لباس پوشیدن مشکل دارد (به عنوان مثال باید بنشینند تا شلوار بپوشند زیرا تعادل خود را روی یک پا از دست می دهند).
  • در مرور برخی از محیط ها (مانند پله ها، محدودیت ها، زمین ناهموار) مشکل دارد.
  • سریعتر از همسالان خود خسته می شود یا در طول فعالیت بدنی باید یک دوره استراحت کوتاه را به طور منظم انجام دهد.

سایر مشکلات احتمالی حفظ تعادل در کودکان

هنگامی که کودک مشکل تعادل و هماهنگی دارد، احتمالا با این مشکلات نیز مواجه شود:

  • برنامه ریزی حرکتی (عضلانی) از نحوه انجام یک کار بدنی (به عنوان مثال از در مرحله سه شروع کند نه یک).
  • ماهیچه “سست” یا “تنگ”: ماهیچه های سست باعث می شوند که اندام به نظر شل برسد یا درعوض عضلات بیش از حد “تنگ” باعث می شود که اندام سفت و سخت شود.
  • آگاهی مکانی در مورد نحوه استفاده یا قرار دادن بدن (به عنوان مثال به طور ناخواسته بدون اطلاع از آن، به فضای شخصی افراد دیگر تجاوز می کند).
  • استقامت کم برای کارهای فیزیکی (حرکت خوب و بزرگ).
  • توسعه مهارت ها قبل از نوشتن: دست و خط های نا مرتب که اکثر شامل حروف، اعداد و ترسیم اولیه است. مداد در حین نقاشی و نوشتن غالباً با مشکل روبرو می شود (بیش از حد سست یا بسیار محکم و سنگین و با فشار است).
  • کنترل مداد: دقتی که کودک با استفاده از آن مداد را برای ترسیم و نوشتن حرکت می دهد.
  • تبعیض راست و چپ: مفهوم سازی تفاوت جهت ها تا کودک بداند که تفاوت بین سمت چپ و راست بدن چیست.
  • تسلط بر دست: استفاده مداوم از یک‌دست (معمولاً همان دست) برای انجام کارهایی که برای توسعه مهارت ها ضروری است.
  • مفصل بندی: شفاف سازی صداهای گفتاری و زبان گفتاری.
  • مراقبت از خود: به طور مستقل لباس پوشیدن، نگه داشتن و استفاده از کارد و چنگال و مسواک.
  • پردازش حسی: ثبت دقیق، تفسیر و پاسخ دقیق به تحریک حسی در محیط و بدن خود.

بهبود تعادل و مهارت های هماهنگی کودکان

تعادل کودکان
  • بهبود توجه به سطح کار و هوشیاری برای پشتیبانی از واکنش سریع هنگام از دست دادن تعادل.
  • آموزش صریح مکانیک: تراز صحیح بدن به منظور حفظ تعادل (به عنوان مثال هدف قرار دادن و روبرو شدن بدن به سمت هدف هنگام پرتاب).
  • تقویت هسته یعنی عضلات مرکزی بدن به منظور ثبات بیشتر در بدن (به خصوص بالاتنه).
  • کارها را ساده کنید تا فقط بر یک حرکت متمرکز شود، تا زمانی که کودک آماده یکپارچه کردن چندین حرکت باشد.
  • بهبود قدرت عضلات تا امکان کنترل بهتر ماهیچه ها برای سرعت و جهت حرکت فراهم شود.
  • بهبود تحمل عضلات برای افزایش مدت زمانی که کودک می تواند تعادل و هماهنگی را حفظ کند.
  • بهبود پردازش حسی برای اطمینان از دریافت پیام های صحیح از عضلات از نظر موقعیت، رابطه آن ها با یکدیگر، سرعت حرکت آن ها و میزان استفاده از نیروی بدن.
  • محرک های اجتماعی: اگر کودک با دوست یا اعضای خانواده خود در یک ورزش درگیر شود، احتمال دارد در مشارکت و تمرین آن مهارت های خاص پشتکار داشته باشد.

بیشتر بخوانید: کاردرمانی چیست؟

چرا در صورت مشاهده مشکل تعادل و هماهنگی در کودکان ، باید به دنبال درمان و کاردرمانی تعادل باشیم؟

 مداخله درمانی برای کمک به کودکان در تعادل و مشکلات هماهنگی به خصوص از طریق کاردرمانی بسیار مهم است:

  • اعتماد به نفس کودک را نسبت به فعالیت های ناخوشایند حرکتی (به عنوان مثال بازی در زمین بازی، دویدن، پریدن) افزایش دهید.
  • عزت نفس را بهبود ببخشید (بنابراین آن ها به دلیل چالش های جسمی در تیم ورزشی دچار خستگی نمی شوند).
  • توانایی و اعتماد به نفس ورزشی را برای فعالیت در ورزش افزایش دهید. شرکت در ورزش کودک را قادر می سازد تا زندگی خود را با تعامل افراد مثبت غنی سازد و از طریق فرصت های ورزشی، دوستی های محکمی ایجاد کند.
  • داشتن تعادل و هماهنگی مناسب باعث می شود کودک در ورزش مشارکت کند و می دانیم که بچه های فعال به احتمال زیاد بزرگسالان فعالی می شوند و در نتیجه زندگی سالم تر و طولانی تری دارند.
  • تربیت بدنی (P.E) بخشی از برنامه درسی مدارس است که شامل دو میدانی و کارناوال های شنا می باشد و اغلب شرکت در آن اجباری است. بدون تعادل و هماهنگی مناسب، کودک مشارکت در مقررات مدرسه برایش دشوار است.
  • داشتن تعادل و هماهنگی برای انجام موفقیت آمیز مهارت های حرکتی سخت، احتمال آسیب دیدگی را کاهش می دهد و به این ترتیب طول عمر و توانایی کودک در تمرینات ورزشی افزایش می یابد.

در صورت عدم درمان و کاردرمانی ، چه مشکلاتی با تعادل و هماهنگی می تواند به وجود آید؟

هنگامی که کودکان در تعادل و هماهنگی با مشکل روبرو هستند، احتمال دارد با مشکلات زیر همراه باشد:

  • انزوای اجتماعی از آنجا که احتمالا برای مشارکت در فعالیت های اجتماعی مانند استخر پارتی، مهمانی های تولد و فعالیت بدنی در یک مکان (به عنوان مثال پریدن، آزادی عمل، اسکیت روی یخ، بولینگ ده پین) و سایر بازی های بدنی با دوستان خود مشکل دارند.
  • عزت نفس ضعیف وقتی متوجه می شوند مهارت هایشان با همسالانشان مطابقت ندارد.
  • از دست دادن اعتماد به نفس وقتی دیگران از مشکلات کودک آگاه می شوند.
  • مهارت های حرکتی ضعیف (به عنوان مثال نوشتن، رسم و برش) به دلیل عدم ثبات هسته بدین معنی است که آن ها پایه ای قوی برای حمایت از حرکات کنترل شده و کارآمد از بازوها و دستان خود ندارند.
  • عدم توانایی سوار شدن در دوچرخه یا اسکوتر، که گزینه های بازی با همسالان را محدود می کند، همانطور که بسیاری دوست دارند به عنوان وسیله ای برای رسیدن به دوستان خود سوار دوچرخه شوند.

برای رفع تعادل و مشکلات هماهنگی چه نوع درمانی توصیه می شود؟

اگر کودک در تعادل و هماهنگی مشکل دارد، توصیه می شود با یک متخصص کاردرمانی برای شروع فرآیند کاردرمانی تعادل مشورت شود.

همچنین احتمالا مشاوره با متخصص فیزیوتراپی برای این مهارت های حرکتی مناسب باشد.

با این وجود، اذعان دارد که در بسیاری از موارد کودکان از جمله حفظ تعادل (اما نه همه)، در مهارت های مورد استفاده فیزیوتراپی و کاردرمانی ، همپوشانی زیادی داشته باشند.

در صورتی که در حفظ تعادل نگران کودکان خود هستید حتما برای معاینه و بررسی فیزیکی به یک متخصص کاردرمانی و یا فیزیوتراپی مراجعه کنید.

بیشتر بخوانید: کاردرمانی برای راه رفتن کودکان

کلینیک یادمان با بهره گیری از متخصصین کاردرمانی و فیزیوتراپی در کنار هم بهترین راه کارهای کاردرمانی و فیزیوتراپی را برای رفع مشکل تعادل در کودکان و یا حتی سالمندان به شما ارائه خواهند کرد.

شماره تماس های کلینیک یادمان : 02188088541 – 02188074196

آدرس کلینیک کاردرمانی یادمان و فرم تماس با ما